Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 4 дүгээр сар

Шинэчлэгдсэн: 2019-11-15 00:56:36

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2017 оны4 дүгээр сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2017 оны 3 дугаар сард Хангал, Орхон голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 9 цэгээсусны сорьц авч,усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин(pH), усны булингар,усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис(Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч(O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч(БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ), хатуулаг, кальци(Ca), магни(Mg), натри болон калийн ион(Na+K), сульфат (SO4), хлор(Cl), гидрокарбонат(HCO3), эрдэсжилт, аммони(NH4), нитритийн азот(NO2), нитратын азот(NO3), фосфор(P), фтор(F), төмөр(Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2017 оны 4 дүгээр сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5  

ПИЧ 

NH4

NO2

эрд

1

Хангал- Эрдэнэт дээд

7,52

1,4

5,6

0,02

0,007

0,044

2

Хангал-Эрдэнэт доод I

6,56

4,2

4,8

0,09

0,378

0,088

3

Хангал-Эрдэнэт доод II

7,20

4,8

7,4

8,36

0,198

0,540

4

Хангал-Улаантолгой

6,48

2,7

40,0

2,00

1,608

0,255

5

Хангал-Хангал-Өртөө

6,40

2,2

104,0

0,32

0,077

0,210

6

Орхон- Хангал дээд

8,00

0,9

4,8

0,12

0,004

0,018

7

Орхон- Хангал доод

7,12

1,7

176,0

0,45

0,038

0,051

8

Чингэл-Эрдэнэт

7,28

1,8

2,0

0,04

0,028

0,011

9

Уртбулаг-Эрдэнэт

6,96

1,8

12,0

илр

0,008

0,004

 

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6<

3.0

10.0

0.5

0.02

0.100

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсанүзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд цэг буюу Үйлдвэрийн дээд гүүр хяналт-шинжилгээний цэгээс 1 удаа,  Эрдэнэт доод цэг буюу Вокзалын доод гүүр хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удааусны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 692.8-822.0мг/л-т хэлбэлзэж, Хангал-Эрдэнэт доод буюу Вокзалын доод гүүр цэг бохирдол ихтэй байлаа.Эрдэс фосфор (P), аммоны азот (NH4), нитритийн азот(NO2)-ын бохирдол илэрч, ХА-аас 2,0-80.0дахин давсан бохирдолтой байна. Нитритийн азот(NO2)-ын шинжилгээний агууламжийг 1 дугаар зурагт харууллаа.

 

 

Зураг1 гадаргын усны NO2 /нитрит/ агууламжийн өөрчлөлт

Дараагийн зурагт Хангал голын Эрдэнэт доод цэг буюу Вокзалын доод гүүрхяналт-шинжилгээний цэгийн сорьц авах үеийн байдлыг харууллаа. Сорьц авах үед гол хаварын шар усны үертэй  байлаа.

 

Эрдэнэт доод

Эрдэнэт дээд

 

Зураг2 Хангал голын Эрдэнэт дээд, доод  хяналт шинжилгээний цэгүүд

 

 

 

Хангал-Өртөө

Улаантолгой

Зураг3Хангал голын Улаантолгой, Хангал-Өртөө  хяналт шинжилгээний цэгүүд

 

 

Орхон-Хангал цутгалаас доош 0,5км

Орхон-Хангал цутгалаас дээш 0,5км

Зураг4 Хангал голын Орхон голруу цутгадаг цэгээс дээш, доош 0,5 км

 

 

 

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т,Хангал доодбуюу цутгалаас доош 0.5 км-тхяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус 1 усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны хүчилтөрөгчийн горим хэвийн, аммонийн азот, нитритийн азот,  бохирдол илэрч ХА-аас давсан бохирдол илэрсэн Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 193,0мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр давсны ионуудын агууламж 2,5 дахин нэмэгдэж, Хангал доод цэгийн орчим489,9мг/л, мөн перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ)-ын агууламж хэвийн байна.

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

           2017 оны 4 дүгээрр сарын 10-нд, ОрхонаймгийнЭрдэнэтхотын УБҮ-ийн болон Жаргалантсумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс авсан хаягдал бохир усны 4 сорьцонд хийсэн шинжилгээний дүнг 2дугаар хүснэгтээр харууллаа. УБҮ-ийнЦБ-аас гарч байгаа ус 93,8%,ЖаргалантсумынЦБ-аас гарч байгаа ус 65,3%-ийнцэвэршүүлэлттэй байжээ.

 

2дугаар хүснэгт

Öýã¿¿ä

pH

БХХ5
мг/л

Пич
мг/л

Ж.б
мг/л

NH4
мг/л

NO2
мг/л

NO3
мг/л

P
мг/л

Цэвэршилт

ÓÁ¯-èéí ö/á

оролт

7,17

202,0

64,0

234,4

 

 

 

 

93.8%

гаралт

7,31

12,5

3,5

3,8

18,2

1,638

3,92

0,018

Æàðãàëàíò
ñóìûí ö/á

оролт

7,76

452,0

160,0

906,8

 

 

 

 

65,3%

гаралт

7,90

157,0

60,0

256,6

146,6

0,336

0,34

1,122

 

 

 

 

Дүгнэлт,Орхон аймгийн гадаргын усны хяналт-шинжилгээний 2017 оны 4 дүгээр сарын шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голуудын усны хүчилтөрөгчийн горим хэвийн байсан. Вокзалын доод гүүрийн орчимын  цэгээс 2 удаа усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд эрдэс фосфор (P), аммоны азот (NH4), нитритийн азот(NO2)-ын бохирдол илэрч, ХА-аас  2,0-80,0 дахин давсан бохирдолтой байна.

           Энэ үед Орхон аймгийн Эрдэнэтхотын УБҮ-ийнхаягдал бохир ус цэвэрлэх Төв цэвэрлэх байгууламжуудаас гарч байгаа ус 93,8%-ийн цэвэршүүлэлттэй байсан ба Жаргалантсумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж гарч байгаа ус 65,3%-ийнцэвэршүүлэлттэй байжээ.

 

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 2 сарын тойм 2019-03-15 1970-01-01 168
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 1 сарын тойм 2019-02-14 1970-01-01 163
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 12 сарын тойм 2019-01-07 1970-01-01 193
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 11 сарын тойм 2018-12-06 1970-01-01 193
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 10 сарын тойм 2018-11-05 1970-01-01 272
Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын 2018 оны 9 сарын дүн 2018-10-17 1970-01-01 260
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 8 сарын тойм 2018-09-13 1970-01-01 300
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 7 сарын тойм 2018-09-12 1970-01-01 272
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 6 сарын тойм 2018-07-04 1970-01-01 417
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 5-р сарын тойм 2018-06-07 1970-01-01 396
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 1 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 418
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 2 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 448
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 3 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 366
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 4 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 388
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 1 дүгээр сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 355
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 2 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 382
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 3 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 389
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 5 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 403
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 5 дугаар сар 2018-04-20 1970-01-01 374