Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 4 сар

Шинэчлэгдсэн: 2020-03-26 14:08:36

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2019 оны 4 дүгээр  сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2019 оны 4 дүгээр    сарын  Хангал, Орхон голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 9 цэгээс усны сорьц авч,усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин(pH), усны булингар,усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис(Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч(O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч(БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ), хатуулаг, кальци(Ca), магни(Mg), натри болон калийн ион(Na+K), сульфат (SO4), хлор(Cl), гидрокарбонат(HCO3), эрдэсжилт, аммони(NH4), нитритийн азот(NO2), нитратын азот(NO3), фосфор(P), фтор(F), төмөр(Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2019 оны 4 дүгээр  сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5  

ПИЧ 

NH4

NO2

эрд

1

Хангал-Эрдэнэт доод I

6,20

4,3

4,0

0,16

0,294

0,088

2

Хангал-Эрдэнэт доод II

9,50

1,1

1,9

0,99

0,333

0,142

3

Хангал-Хангал-Өртөө

9,20

4,4

37,2

0,09

0,084

0,034

4

Орхон- Хангал дээд

10,0

2,1

2,6

0,09

0,003

0,026

5

Орхон- Хангал доод

9,50

4,4

18,6

0,27

0,012

0,032

6

Хангал-Эрдэнэт дээд

9,50

2,4

3,4

0,07

0,004

0,092

7

Хангал-Улаантолгой

9,30

3,6

29,4

0,50

0,274

0,117

8

Уртбулаг-Эрдэнэт

9,10

3,1

7,8

1,63

0,002

0,021

9

Чингэл-Эрдэнэт

9,10

2,9

7,4

0,48

0,012

0,028

 

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6<

3.0

10.0

0.5

0.020

0.100

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсанүзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд цэг буюу Үйлдвэрийн дээд гүүр, хяналт-шинжилгээний цэгээс нэг удаа  Эрдэнэт доод цэг буюу Вокзалын доод гүүр хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удаа, Хангал-Өртөө, Улаантолгой цэгээс тус тус  усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 688,9-984,5мг/л-т хэлбэлзэж, Хангал-Эрдэнэт доод цэгийн аммоны азот (NH4), нитритийн азот(NO2) 3,0-20,0 дахин давсан Эрдэс фосфор бага зэраг давсан перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ)-ын агууламж 2,0-3,0 дахин ХА-с давсан байна.  Сорьц авах үед гол мөсөн бүрхүүлтэй   байсан. 

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т, Хангал доод буюу цутгалаас доош 0.5 км-т хяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус 1 усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Сорьц авах үед гол мөсөн бүрхүүлтэй байлаа. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны чанар сайжирсан байна. Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 300.0 мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр жинлэгдсэн бодисын агууламж нэмэгдэж, Хангал доод цэгийн орчим 395.0мг/л, мөн перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ)-ын агууламж ХА-с бага зэрэг давсан байна.

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

           2019 оны 4 дугаар сарын 06-нд, Орхон аймгийн Эрдэнэт хотын Эрдэнэт үйлдвэрийн болон Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс авсан хаягдал бохир усны 4 сорьцонд хийсэн. Эрдэнэт хотын  төв цэвэрлэх байгууламж 88,0%-тай цэвэршүүлсэн хаягдал усаа Хангал голруу хаяж байна. Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж 43,5% цэвэршүүлэлттэй байна.

 

 

Цэгүүд

pH

БХХ5
мг/л

Пич
мг/л

Ж.б
мг/л

NH4
мг/л

NO2
мг/л

NO3
мг/л

P
мг/л

Cr+6
мг/л

Цэвэршилт

Эрдэнэт үйлдвэрийн ц/б

оролт

7,80

130,0

 69,7

156,2

 

85,0%

гаралт

7,60

20,0

9,3

24,8

2,48

0,617

0,4

0,146

0,000

 

 Жаргалант сумын ц/б

оролт

7,10

380,0

77,5

81,8

 

21,0%

гаралт

7,90

300,0

62,0

37,2

2,60

0,010

илр

0,566

0,004

 

 

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2 сар 2020-03-04 1970-01-01 77
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 1 сар 2020-01-31 1970-01-01 95
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 12 сар 2020-01-06 1970-01-01 122
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 11 сар 2019-11-29 1970-01-01 148
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 7 сар 2019-11-19 1970-01-01 148
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 8 сар 2019-11-19 1970-01-01 153
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 9 сар 2019-11-19 1970-01-01 134
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 10 сар 2019-11-19 1970-01-01 132
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 3 сар 2019-11-18 1970-01-01 111
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 5 сар 2019-11-18 1970-01-01 114
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 6 сар 2019-11-18 1970-01-01 125
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 2 сарын тойм 2019-03-15 1970-01-01 281
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 1 сарын тойм 2019-02-14 1970-01-01 255
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 12 сарын тойм 2019-01-07 1970-01-01 290
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 11 сарын тойм 2018-12-06 1970-01-01 286
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 10 сарын тойм 2018-11-05 1970-01-01 366
Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын 2018 оны 9 сарын дүн 2018-10-17 1970-01-01 350
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 8 сарын тойм 2018-09-13 1970-01-01 390
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 7 сарын тойм 2018-09-12 1970-01-01 365
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 6 сарын тойм 2018-07-04 1970-01-01 524
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 5-р сарын тойм 2018-06-07 1970-01-01 482
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 1 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 513
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 2 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 548
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 3 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 455
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 4 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 481
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 1 дүгээр сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 451
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 2 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 475
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 3 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 482
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 5 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 496
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 4 дүгээр сар 2018-04-20 1970-01-01 489
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 5 дугаар сар 2018-04-20 1970-01-01 487