Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 2 дугаар сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2020-06-02 16:11:58

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2017 оны 2 дугаар сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2017 оны 2 дугаар сард Хангал, Орхон голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 7 цэгээс усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин (pH), усны булингар, усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис (Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч (O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), хатуулаг, кальци (Ca), магни (Mg), натри болон калийн ион (Na+K), сульфат (SO4), хлор (Cl), гидрокарбонат (HCO3), эрдэсжилт, аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), фосфор (P), фтор (F), төмөр (Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2017 оны 2 дугаар сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2  

БХХ5  

ПИЧ 

NH4

NO2

эрд       

1

Хангал- Эрдэнэт дээд

4,4

1,0

1,1

0,04

0,004

0,041

2

Хангал- Эрдэнэт доод I

6,80

5,5

10,3

4,27

0,134

0.181

3

Хангал- Эрдэнэт доод II

4,30

4,0

4,6

3,43

0,118

0,283

4

Хангал-Улаантолгой

4,70

1,3

0,9

0,19

0,057

0,025

5

Хангал-Хангал-Өртөө

7,10

1,0

0,9

0,05

0,010

0,006

4

Орхон- Хангал дээд

4,90

1,8

0,4

0,01

илр

0,011

5

Орхон- Хангал доод

6,80

2,7

  0,8

0,06

0,002

0,013

 

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6<

3

10

0.5

0.02

0.1

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд цэг буюу Үйлдвэрийн дээд гүүр хяналт-шинжилгээний цэгээс 1 удаа,  Эрдэнэт доод цэг буюу Вокзалын доод гүүр хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удаа, Улаантолгой, Хангал-Өртөө цэгээс тус тус 1 удаа усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 623,8-938,7 мг/л-т хэлбэлзэж, Хангал-Эрдэнэт доод буюу Вокзалын доод гүүр цэг бохирдол ихтэй байлаа. Эрдэс фосфор (P), аммоны азот (NH4), нитритийн азот (NO2)-ын бохирдол илэрч, ХА-аас 2,0-8,5 дахин давсан бохирдолтой байна

Дараагийн зургуудад Хангал голын Эрдэнэт дээд цэг буюу Үйлдвэрийн дээд гүүр, Эрдэнэт доод цэг буюу Вокзалын доод гүүр хяналт-шинжилгээний цэгийн сорьц авах үеийн байдлыг харууллаа. Сорьц авах үед гол битүү мөсөн бүрхүүлтэй байлаа. Сорьц цооногоос авсан.

 

 

Вокзалын доод гүүр

Үйлдвэрийн дээд гүүр

   

Зураг1 Хангал голын Вокзалын гүүр, Үйлдвэрийн гүүр хяналт шинжилгээний цэгүүд

 

 

 

Хангал-Өртөө

Улаантолгой

Зураг2 Хангал голын Улаантолгой, Хангал-Өртөө хяналт шинжилгээний цэгүүд

 

Орхон доод

Орхон дээд

   

Зураг3 Орхон голын цутгалаас дээш, доош 0,5км-т  хяналт шинжилгээний цэгүүд

 

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т, Хангал доод буюу цутгалаас доош 0.5 км-т хяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус 1 усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны хүчилтөрөгчийн горим хэвийн, ХА-аас давсан бохирдолгүй  байсан  боловч Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 308,1 мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр давсны ионуудын агууламж 1.2 дахин нэмэгдэж, Хангал доод цэгийн орчим 607,4 мг/л, мөн перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ)-ын агууламж хэвийн байна.

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ                       

           2017 оны 2 дугаар сарын 1-нд, Орхон аймгийн Эрдэнэт хотын УБҮ-ийн болон Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс авсан хаягдал бохир усны 4 сорьцонд хийсэн шинжилгээний дүнг 2дугаар хүснэгтээр харууллаа. УБҮ-ийн ЦБ-аас гарч байгаа ус 82,3%, Жаргалант сумын ЦБ-аас гарч байгаа ус 68,0%-ийн цэвэршүүлэлттэй байжээ.

 

2дугаар хүснэгт

Öýã¿¿ä

pH

БХХ5
мг/л

Пич
мг/л

Ж.б
мг/л

NH4
мг/л

NO2
мг/л

NO3
мг/л

P
мг/л

Цэвэршилт

ÓÁ¯-èéí ö/á

оролт

7,34

330.0

63,2

998,0

 

 

 

 

73,9%

гаралт

7.63

86,0

16,6

128,4

22,9

0.813

3,72

0,337

Æàðãàëàíò
ñóìûí ö/á

оролт

7,23

360,0

284,4

869,2

 

 

 

 

66,7%

гаралт

7,59

 120,0

91,6

192,4

138,7

0.354

0.20

0,117

 

 

Дүгнэлт, Орхон аймгийн гадаргын усны хяналт-шинжилгээний 2017 оны 2 дугаар сарын шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голуудын усны хүчилтөрөгчийн горим хэвийн байсан. Вокзалын доод гүүрийн орчимын  цэгээс 2 удаа усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд эрдэс фосфор (P), аммоны азот (NH4), нитритийн азот (NO2)-ын бохирдол илэрч, ХА-аас  2,0-8,5 дахин давсан бохирдолтой байна.

           Энэ үед Орхон аймгийн Эрдэнэт хотын УБҮ-ийн хаягдал бохир ус цэвэрлэх Төв цэвэрлэх байгууламжуудаас гарч байгаа ус 73,9%-ийн цэвэршүүлэлттэй байсан ба Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж гарч байгаа ус 66,7%-ийн цэвэршүүлэлттэй байжээ.

 

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Орхон аймгийн 2020 оны 04 сарын усны чанарын тойм 2020-05-11 1970-01-01 18
Орхон аймгийн 2020 оны 03 сарын агаарын чанарын тойм 2020-04-13 1970-01-01 28
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2 сар 2020-03-04 1970-01-01 115
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 1 сар 2020-01-31 1970-01-01 121
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 12 сар 2020-01-06 1970-01-01 148
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 11 сар 2019-11-29 1970-01-01 171
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 7 сар 2019-11-19 1970-01-01 175
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 8 сар 2019-11-19 1970-01-01 179
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 9 сар 2019-11-19 1970-01-01 160
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 10 сар 2019-11-19 1970-01-01 153
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 3 сар 2019-11-18 1970-01-01 135
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 4 сар 2019-11-18 1970-01-01 157
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 5 сар 2019-11-18 1970-01-01 138
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 6 сар 2019-11-18 1970-01-01 157
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 2 сарын тойм 2019-03-15 1970-01-01 300
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 1 сарын тойм 2019-02-14 1970-01-01 277
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 12 сарын тойм 2019-01-07 1970-01-01 314
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 11 сарын тойм 2018-12-06 1970-01-01 303
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 10 сарын тойм 2018-11-05 1970-01-01 396
Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын 2018 оны 9 сарын дүн 2018-10-17 1970-01-01 368
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 8 сарын тойм 2018-09-13 1970-01-01 410
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 7 сарын тойм 2018-09-12 1970-01-01 384
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 6 сарын тойм 2018-07-04 1970-01-01 557
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 5-р сарын тойм 2018-06-07 1970-01-01 497
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 1 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 537
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 2 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 566
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 3 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 474
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 4 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 502
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 1 дүгээр сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 478
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 3 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 505
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 5 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 517
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 4 дүгээр сар 2018-04-20 1970-01-01 510
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 5 дугаар сар 2018-04-20 1970-01-01 518