Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 8 сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2019-09-20 11:44:44

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2018 оны 8 дугаар сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2018 оны 8 дугаар сард Хангал, Орхон, Уртбулаг  голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 6 цэгээс усны сорьц авч,усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин(pH), усны булингар,усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис(Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч(O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч(БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ), хатуулаг, кальци(Ca), магни(Mg), натри болон калийн ион(Na+K), сульфат (SO4), хлор(Cl), гидрокарбонат(HCO3), эрдэсжилт, аммони(NH4), нитритийн азот(NO2), нитратын азот(NO3), фосфор(P), фтор(F), төмөр(Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2018 оны 8 дугаар сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5  

ПИЧ 

NH4

NO2

эрд

1

Хангал- Эрдэнэт дээд

9,14

4,2

2,5

0,07

0,016

0,059

2

Хангал-Эрдэнэт доод I

9,14

4,2

9,3

0,46

0,080

0,091

3

Хангал-Эрдэнэт доод II

8,99

4,2

3,7

0,04

0,058

0,055

4

Орхон- Хангал дээд

9,46

6,9

21,7

0,52

0,142

0,053

5

Орхон- Хангал доод

7,91

5,6

26,4

1,11

0,105

0,065

6

Уртбулаг-Эрдэнэт

7,60

4,2

3,2

1,32

0,016

0,011

 

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6<

3.0

10.0

0.5

0.020

0.100

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсанүзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд цэг буюу Үйлдвэрийн дээд гүүр хяналт-шинжилгээний цэгээс 1 удаа,  Эрдэнэт доод цэг буюу Вокзалын доод гүүр хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удаа усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 603,6-705,1мг/л-т хэлбэлзэж, Хангал-Эрдэнэт доод цэгийн аммоны азот (NH4) ХА-аас даваагүй  , нитритийн азот(NO2) 3-4 дахин, Эрдэс фосфор ХА-аас даваагүй голын усны чанар эрс сайжирсан. Сорьц авах үед гол үертэй булингар ихтэй байсан. 

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т, Хангал доод буюу цутгалаас доош 0.5 км-т хяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус 1 усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Сорьц авах үед гол үертэй бохирдол ихтэй байлаа. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны аммонийн азот, нитритийн азот,ХА-аас 2-7 дахин давсан 356,1мг/л байна. Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 191,1мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр жинлэгдсэн бодисын агууламж нэмэгдэж, Хангал доод цэгийн орчим 743,8мг/л, мөн перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ)-ын агууламж ХА-с 2 дахин их  байна.

Уртбулаг -Эрдэнэт:  Уртбулаг голын нь шинжилгээний дүнгээс харахад ХА-с давсан үзүүлэлт ажиглагдаагүй усны чанарын харьцангуй сайжирсан байна. Аммоны азот (NH4) ХА-аас 2 дахин давсан голын усны эрдэсжилт-661,9мг/л  байна. Бусад үзүүлэлт хэвийн байлаа.

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

           2018 оны 8 дугаар сарын 08-нд, Орхон аймгийн Эрдэнэт хотын УБҮ-ийн болон Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс авсан хаягдал бохир усны 4 сорьцонд хийсэн. Эрдэнэт хотын  төв цэвэрлэх байгууламж 63,5%-тай цэвэршүүлсэн хаягдал усаа Эрдэнэт үйлдвэрийн эргэлтийн усанд дахин ашиглаж байна. Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж 20,3% цэвэршүүлэлттэй байна.

 

Öýã¿¿ä

pH

БХХ5
мг/л

Пич
мг/л

Ж.б
мг/л

NH4
мг/л

NO2
мг/л

NO3
мг/л

P
мг/л

Cr+6
мг/л

Цэвэршилт

ÓÁ¯-èéí ö/á

оролт

7,50

40,4

15,5

327,2

 

 

 

 

 

63,5%

гаралт

7,32

14,0

6,0

120,0

15,8

0,474

1,28

3,564

илр

Æàðãàëàíò
ñóìûí ö/á

оролт

7,80

264,0

306,1

2036,4

 

 

 

 

 

20,3%

гаралт

7,10

210,4

38,0

758,6

58,5

0,056

0,32

3,204

0,001

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 2 сарын тойм 2019-03-15 1970-01-01 108
Орхон аймгийн гадаргын усны 2019 оны 1 сарын тойм 2019-02-14 1970-01-01 106
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 12 сарын тойм 2019-01-07 1970-01-01 130
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 11 сарын тойм 2018-12-06 1970-01-01 177
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 10 сарын тойм 2018-11-05 1970-01-01 247
Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын 2018 оны 9 сарын дүн 2018-10-17 1970-01-01 242
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 7 сарын тойм 2018-09-12 1970-01-01 251
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 6 сарын тойм 2018-07-04 1970-01-01 392
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 5-р сарын тойм 2018-06-07 1970-01-01 375
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 1 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 391
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 2 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 423
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 3 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 347
Орхон аймгийн гадаргын усны 2018 оны 4 сарын тойм 2018-05-17 1970-01-01 364
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 1 дүгээр сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 332
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 2 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 359
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 3 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 369
Орхон аймгийн гадаргын усны 2017 оны 5 дугаар сарын тойм 2018-04-23 1970-01-01 382
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 4 дүгээр сар 2018-04-20 1970-01-01 364
Орхон аймгийн гадаргын усны тойм 2017 оны 5 дугаар сар 2018-04-20 1970-01-01 348