Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 2 дугаар сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2021-07-25 03:28:08

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2021 оны 2 дугаар сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2021 оны 2 дугаар   сарын  Хангал, Орхон голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 5 цэгээс усны сорьц авч,усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин(pH), усны булингар,усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис(Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч(O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч(БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ), хатуулаг, кальци(Ca), магни(Mg), натри болон калийн ион(Na+K), сульфат (SO4), хлор(Cl), гидрокарбонат(HCO3), эрдэсжилт, аммони(NH4), нитритийн азот(NO2), нитратын азот(NO3), фосфор(P), фтор(F), төмөр(Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2021 оны 2 дугаар сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

 

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

эрд

1

Хангал-Эрдэнэт доод II

12,72

8,1

3,24

1,19

0,476

0,074

2

Орхон- Хангал дээд

6,16

0,6

2,59

0,04

0,003

0,005

3

Орхон- Хангал доод

6,87

2,9

0,97

0,07

0,001

0,006

4

Хангал-Эрдэнэтдээд

9,23

2,8

1,70

0,03

0,002

0,050

5

Хангал-Улаантолгой

8,18

4,3

0,97

0,04

0,002

0,024

6

Хангал-Хангал-Өртөө

8,10

2,9

1,94

0,05

0,007

0,010

 

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6<

3.0

10.0

0.5

0.020

0.100

 

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсанүзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд,  доод хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удаа бусад Хангал голын цэгээс тус бүр нэг усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт474,2-1048,9мг/л-т хэлбэлзэж, Нитритийн азотын агууламж ХА-с 23,8дахиндавсан.  Перманганатын исэлдэх чадвар ХА-с  даваагүй байна

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т, Хангал доод буюу цутгалаас доош 0.5 км-т хяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус 1 усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны чанар сайжирсан байна. Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 398,3мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр жинлэгдсэн бодисын агууламж нэмэгдэж, Хангал доод цэгийн орчим 373,7мг/л, мөн перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ)-ын агууламж  даваагүй. 

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

           2020 оны 2 дугаар сарын 03-нд, Орхон аймгийн Эрдэнэт хотын Эрдэнэт үйлдвэрийн болон Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс сорьц авсан.  Эрдэнэт хотын  төв цэвэрлэх байгууламж 82,6%-тай цэвэршүүлсэн хаягдал усаа Эрдэнэт үйлдвэрийн хэрэгцээнд дахин ашиглаж байна.

 

 

Цэгүүд

pH

БХХ5
мг/л

Пич
мг/л

Ж.б
мг/л

NH4
мг/л

NO2
мг/л

NO3
мг/л

P
мг/л

Cr+6
мг/л

Цэвэршилт

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн ц/б

оролт

 

7,17

239,0

68,0

116,0

 

82,6%

 

гаралт

7,20

41,4

10,4

36,0

35,32

0,325

2,13

1,635

0,001

 

 

Жаргалант сумын ц/б

оролт

7,13

640,0

129,6

32,0

 

83,8%

 

 

 

гаралт

7,23

103,5

22,7

9,6

101,54

0,100

0,20

0,991

0,032