Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн 2022 оны 06 сарын гадаргын усны чанарын тойм мэдээ

Шинэчлэгдсэн: 2022-09-27 11:30:45

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2022 оны 06 дугаар сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2022 оны  06  сарын  Хангал, Орхон,Уртбулаг голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 5 цэгээс усны сорьц авч,усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин(pH), усны булингар,усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис(Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч(O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч(БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ), хатуулаг, кальци(Ca), магни(Mg), натри болон калийн ион(Na+K), сульфат (SO4), хлор(Cl), гидрокарбонат(HCO3), эрдэсжилт, аммони(NH4), нитритийн азот(NO2), нитратын азот(NO3), фосфор(P), фтор(F), төмөр(Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2022 оны 06 дугаар сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

1 дүгээр хүснэгт

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд,  доод хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удаа сорьц авч  усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 1142-1352 мг/л-т хэлбэлзэж, Хангал-Эрдэнэт дээд цэг нь 2022 оны эхний хагас жилийн байдлаар УБИ нь 0.38 тэнцүү буюу II-р зэрэг Цэвэр гэсэн ангилалд багтаж байна. Хангал-Эрдэнэт доод цэг нь УБИ нь 1.70-тэй тэнцүү буюу III-р зэрэг Бага бохирдолтой ангилалд  хамрагдаж усан дахь нитритийн азотын агууламж 5 сард  УЧС-аас 5.8 дахин, аммоны азотын агууламж 2 сард 4.7 дахин, БХХ5 2,4 саруудад 4.5-19.4 дахин, Пич 4 сар 6.4 дахин тус тус давсан байна.

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т, Хангал доод буюу цутгалаас доош 0.5 км-т хяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 332-844 мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр жинлэгдсэн бодисын агууламж болон бусад бохирдуулагч бодисын агууламжууд нэмэгдсэн байна. Орхон-Хангал цутгалаас доош цэг 2022 оны эхний хагас жилийн байдлаар УБИ нь 0.36-тэй тэнцүү буюу  II-р зэрэг Цэвэр гэсэн ангилалд, Орхон-Хангал цутгалаас дээш цэг нь УБИ нь 0.33-тай тэнцүү буюу II-р зэрэг Цэвэр гэсэн ангилалд хамаарч байна. 

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

           2022 оны 06 дүгээр сарын 08-нд, Орхон аймгийн Эрдэнэт үйлдвэрийн болон жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс сорьц авсан.  Эрдэнэт хотын  төв цэвэрлэх байгууламж  92.73%-тай цэвэршүүлсэн байна.  Жаргалант цэвэрлэх байгууламж 27.6%-ын цэвэршилттэй байна. ЦБ –ийн хувьд азотын агууламж ХА-аас 1.5 дахин, Жаргалант сумын ЦБ нь 3.9 дахин ХА-аас давсан байна. Жаргалант сумын ЦБ-ийн фосфорын (PO4-P )агууламж 6.5 дахин, хром (Cr6) агууламж 1.8 дахин ХА-аас давсан байна.  Төв ЦБ-ын гаралтын бохир усыг Эрдэнэт үйлдвэрийн хаягдлын аж ахуй руу татан авч цагаан тоос дарах үйл ажиллагаанд ашиглаж байна.

2 дугаар хүснэгт

ОРХОН АЙМГИЙН БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ЛАБОРАТОРИ