Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн 2020 оны 09 сарын гадаргын усны чанарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2020-10-29 11:10:47

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2020 оны 9 дүгээр сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2020 оны 9 дүгээр   сарын  Хангал, Орхон Уртбулаг голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 6 цэгээс усны сорьц авч,усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин(pH), усны булингар,усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис(Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч(O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч(БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ), хатуулаг, кальци(Ca), магни(Mg), натри болон калийн ион(Na+K), сульфат (SO4), хлор(Cl), гидрокарбонат(HCO3), эрдэсжилт, аммони(NH4), нитритийн азот(NO2), нитратын азот(NO3), фосфор(P), фтор(F), төмөр(Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2020 оны 9 дүгээр сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

 

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

эрд

1

Хангал-Эрдэнэт доод I

-

4,2

10,2

7,75

0,152

0,267

2

Хангал-Эрдэнэт доод II

8,22

0,4

3,4

6,32

0,037

0,067

3

Орхон- Хангал дээд

7,13

0,2

3,9

0,17

0,008

0,025

4

Орхон- Хангал доод

7,44

0,3

5,3

0,21

0,004

0,016

5

Хангал-Эрдэнэтдээд

7,00

0,1

1,2

0,18

0,010

0,063

6

Чингэл-Эрдэнэт

7,00

0,1

1,2

0,18

0,010

0,063

7

Хангал-Улаантолгой

6,66

0,7

2,8

0,44

0,041

0,028

8

Хангал-Хангал-Өртөө

5,42

0,2

17,0

0,14

0,008

0,042

 

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6<

3.0

10.0

0.5

0.020

0.100

 

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсанүзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд,  доод хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удаа усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт589,1-902,7мг/л-т хэлбэлзэж, Нитритийн азотын агууламж ХА-с 2-7 дахин, Перманганатын исэлдэх чадвар ХА-с  даваагүй байна

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т, Хангал доод буюу цутгалаас доош 0.5 км-т хяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус 1 усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны чанар сайжирсан байна. Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 383,4 мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр жинлэгдсэн бодисын агууламж нэмэгдэж, Хангал доод цэгийн орчим 227,9мг/л, мөн перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ)-ын агууламж  даваагүй.

Чингэл : Чингэл голын хяналт шинжилгээний цэгээс 1 удаа сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 543,0мг/л, эрдэс фосфорын агууламж ХА-с 2 дахин ХА-с  давсан байна

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

           2020 оны 9дүгээрсарын 03-нд, Орхон аймгийн Эрдэнэт хотын Эрдэнэт үйлдвэрийн болон Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс сорьц авсан.  Эрдэнэт хотын  төв цэвэрлэх байгууламж 75.1%-тай цэвэршүүлсэн хаягдал усаа Хангал голруу хаяж байна. 

 

 

Цэгүүд

pH

БХХ5
мг/л

Пич
мг/л

Ж.б
мг/л

NH4
мг/л

NO2
мг/л

NO3
мг/л

P
мг/л

Cr+6
мг/л

Цэвэршилт

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн ц/б

оролт

7.80

93.0

71.3

71.0

 

75.1%

 

гаралт

7.41

23.4

15.5

28.0

26.0

1.120

5.36

0.239

0.004

 

 

Жаргалант сумын ц/б

оролт

7.07

95.0

341.0

421.8

 

66.7%

 

 

 

гаралт

7.68

32.0

7.10

51.2

55.6

0.051

0.29

2.530

0.090