Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн 2020 оны 10 сарын гадаргын усны тойм

Шинэчлэгдсэн: 2021-01-20 13:12:14

Орхон аймгийн гадаргын усны чанарын

2020 оны 10 дугаар сарын тойм

Гадаргын усны чанар

Орхон аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2020 оны 10 дугаар   сарын  Хангал, Орхон Уртбулаг голуудын хяналт-шинжилгээний нийт 6 цэгээс усны сорьц авч,усны химийн найрлага, чанарын 20 гаруй үзүүлэлт, тухайлбал усан орчин(pH), усны булингар,усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис(Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч(O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч(БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ), хатуулаг, кальци(Ca), магни(Mg), натри болон калийн ион(Na+K), сульфат (SO4), хлор(Cl), гидрокарбонат(HCO3), эрдэсжилт, аммони(NH4), нитритийн азот(NO2), нитратын азот(NO3), фосфор(P), фтор(F), төмөр(Fe)-ийг (цаашид дээрх үзүүлэлтүүдийг химийн нэр, томъёогоор тэмдэглэнэ) тодорхойллоо.

2020 оны 10 дугаар сард хийсэн Орхон аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж (цаашид ХА гэх)-тай харьцуулан харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.

 

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

эрд

1

Хангал-Эрдэнэт доод I

5,58

0,3

2,6

0,01

0,032

0,014

2

Хангал-Эрдэнэт доод II

11,32

1,7

3,3

0,99

0,044

0,220

3

Орхон- Хангал дээд

8,84

0,5

2,9

0,04

0,002

0,028

4

Орхон- Хангал доод

8,99

2,8

3,1

0,03

0,004

0,011

5

Хангал-Эрдэнэтдээд

8,52

1,1

4,7

0,01

0,014

0,013

6

Уртбулаг-Эрдэнэт

6,20

0,2

14,7

1,21

0,005

0,064

 

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6<

3.0

10.0

0.5

0.020

0.100

 

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсанүзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Хангал гол, Хангал голын Эрдэнэт дээд,  доод хяналт-шинжилгээний цэгээс 2 удаа усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт929,2-1118,7 мг/л-т хэлбэлзэж, Нитритийн азотын агууламж ХА-с 2 дахин, Аммонийн азотын агууламж бага зэрэг ХА-с давсан.  Перманганатын исэлдэх чадвар ХА-с  даваагүй байна

Орхон гол, Орхон голын Хангал дээд буюу цутгалаас дээш 0.5 км-т, Хангал доод буюу цутгалаас доош 0.5 км-т хяналт-шинжилгээний 2 цэгээс тус тус 1 усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны чанар сайжирсан байна. Орхон голын усны эрдэсжилт Хангал дээд цэгийн орчим 225,5 мг/л байсан бол Хангал голын цутгалын нөлөөгөөр жинлэгдсэн бодисын агууламж нэмэгдэж, Хангал доод цэгийн орчим 462,0мг/л, мөн перманганатын исэлдэх чанар(ПИЧ)-ын агууламж  даваагүй. 

Уртбулаг : Уртбулаг голын хяналт шинжилгээний цэгээс 1 удаа сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын ус нь хүчиллаг орчинтой рашааны шинжтэй учир  эрдэсжилттооцох боломжгүй байлаа

Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

           2020 оны 10 дугаарсарын 07-нд, Орхон аймгийн Эрдэнэт хотын Эрдэнэт үйлдвэрийн болон Жаргалант сумын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс сорьц авсан.  Эрдэнэт хотын  төв цэвэрлэх байгууламж 87,8%-тай цэвэршүүлсэн хаягдал усаа Эрдэнэт үйлдвэрийн хэрэгцээнд дахин ашиглаж байна. 

 

 

Цэгүүд

pH

БХХ5
мг/л

Пич
мг/л

Ж.б
мг/л

NH4
мг/л

NO2
мг/л

NO3
мг/л

P
мг/л

Cr+6
мг/л

Цэвэршилт

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн ц/б

оролт

7,26

295,0

125,0

796,4

 

87,8%

 

гаралт

7,48

36,0

9,92

160,4

1,00

1,211

28,54

0,522

0,002

 

 

Жаргалант сумын ц/б

оролт

7,12

422,0

280,0

12,0

 

79,6%

 

 

 

гаралт

7,55

86,0

15,5

7,20

45,9

0,030

3,92

1,417

0,002